500+ madde
- -larekyap. e.eT.Özel adlardan kişi adlarına, soyadlara, unvanlara gelerek aile kavramı katar
- -caekyap. e.İsimden isim türetme ekidir. Eşitlik, benzerlik, gibi, görelik, nispet kavramların veren sıfat ve zarflar yapar; : uzunca (boy), uzunca (düşünmek),…
- -lıkekyap. e.İsimden isim ve sıfat yapan ek. Ayırma, sınırlama ve bir iş için saklama kavramı katarak sıfatlar türetir; liyakat ve sahip olunma anlamı katar
- -cıkekyap. e.İsimden isim türeten ek. Eklendiği kelimeye bilinen büyüklüğünden daha küçük olma kavramı katar
- -cıekyap. e.İsimden isim türeten ektir. Sonuna getirildiği kelime ile ilgili iş, meslek ve sanat adları yapar; bir iş ve meslekle uğraşan kimseleri bildiren…
- -cakek.Sıfatlardan küçültme sıfatı yapar
- -ıneke.İsimlerden zarf yapar. öy-ün, yak-ın, uz-un.
- -ıncaeke.Fiillerden zarf fiil yapan ek; bugünkü “-ı kadar; -ı gibi” değerinde kullanılır. “Edepsizliği kâr edinme kesil / Katı uzanma yorganungca (yorganın…
- -lıekyap. e.eT.İsimden sıfat ve isim türeten ek. Bulunma, bulundurma ve sahip olma kavramları katarak sıfatlar türetir
- -manekyap. e.Fiillerden isim türeten ek. Fiil kökünün belirttiği eylemi uzmanlık derecesinde yapan kişi kavramını katarak iş ve meslek adları yapar
- -mazeke.Türkçenin bütün devirlerinde ve şivelerinde yaygın biçimde kullanılan olumsuz anlam taşıyan sıfat fiil eki; fiillerden sıfat fiil yapan geniş zaman…
- -cılekyap. e.İsimden isim ve sıfat yapan ek. Getirildiği isimlere yakınlık duyan, seven, hoşlanan gibi benimseme ve alışma kavramları katarak sıfatlar yapar;
- -gınekyap. e.Fiilden isim ve sıfat türeten işlek bir ek. Olgunluk, yetkinlik kavramları katılmış isim ve sıfatlar yapar
- -ntıekyap. e.Fiilden isim türeten ek. Dönüşlülük eki olan ‑n- ile fiilden isim yapan ‑ti ekinin birleşip kaynaşmasıyla meydana gelmiştir. Dönüşlülük yapan çatı…
- -rekyap. e.Fiillerden isim ve sıfat türeten ek. Fiilin kökünün belirttiği eylemin her zaman bulunan özellik veya nitelik olduğu kavramını katarak isim ve…
- -açekyap. e.Fiil kök ve gövdelerinden içinde bulunulan durum kavramı katarak sıfatlar yapar: güleç.
- -akekyap. e.Fiilden isim ve sıfat türeten ek. Fiilin belirttiği eyleme yoğun biçimde uğrayarak oluşan sonuç kavramı katan isimler ve sıfatlar yapar
- -amekçek. e.İstek kipi teklik birinci kişi eki; -a-y-ım. «Kim yavı kıldı ki ben bulam (bulayım) anı.» Ataî Divanı.
- -daekyap. e.Zaman bildiren kelimelerden zarflar türetir. -leyin; -ları. “Gecede (geceleri) ağlayup gündüzde (gündüzleri) hoş gül.” Ruşenî Divanı.
- der-ekön ekFar.Farsça kelimelerden “içinde, -de” anlamları ile birleşik sıfatlar yapan ön ek.
- -dıekyap. e.Fiillerden gerçekleşmesi sağlanmış, tamamlanmış iş ve ürün kavramını veren isimler yapar
- -ıcakekyap. e.Fiillerden zarf fiil yapan ek; ulaç eki olan “-ınca, -dığı vakit; -dıktan sonra” değerinde kullanılır; bir eylemin, zarf fiil eki almış olan eylemin…
- -layınekyap. e.Zarf yapar. ... gibi; -ca; -casına. “Kazılık Koca kal’aya yetdüğinleyin (yetişince) cenge başladı.” Dede Korkut.
- -maekyap. e.Fiilden iş ve hareket adları yapan ek; mastar eki. Bir eylemin isim olarak kullanılmasını sağlar. Vurgu bu ek üzerindedir. Yapılan işin adı kavramını…
- -aganekyap. e.Fiil kök ve gövdelerinden süreklilik kavramı katarak isimler yapar;
- -akekyap. e.“-ıcı” anlamında sıfat türeten ek.
- -anekyap. e.eT.Fiilden sıfat türeten ek. Geniş zaman kavramı içeren sıfatlar yapar: gör-en (göz), yaz-an (adam). (aynı görevde). «kanı ol zeyrekem di-y-en kişi.»…
- -anakekyap. e.Fiilden isim türeten ek. İsimden sıfat türetme eki -an ile isimden isim türetme eki -k’nin birleşip kalıplaşması ile meydana gelmiştir. Eskiden beri…
- -ar-ekyap. e.Fiillerden geçişli fiil yapan ek. kit-er-mek (gidermek) çık-ar-mak, kop-ar-mak, evermek, başarmak, onarmak, sarıġ-ar-mak (sararmak).
- -cınekyap. e.İsimden isim türeten ek. Kuş adları yapar
- -danekçek. e.İsmin hâl eki; ad durum eki. İsmi çekimli fiile, fiilimsiye veya edatlara bağlayan, getirildiği isme ayrılma, uzaklaşma anlamları katan isim çekim…
- -gaekyap. e.Fiilden isim yapan ek. Araç, gereç kavramı katarak isimler türetir
- -guekyap. e.Fiilden isimler türeten ek; eylemlerden eylem ve eyleyici adları türetir. kürä-gü (kaçak), kor-ı-gu (muhafız), kay-ġu, yan-ku, sev-gü, yar-ġu
- -ıcıekyap. e.Fiillerden isim türeten işlek bir ek. Bir işi meslek olarak yapan veya o eylemi kendisine uğraşı alanı seçmiş olan kimse kavramı katar
- -lakekyap. e.İsimden isim yapma eki. Kökteki ismin taşıdığı anlamın yapıldığı yer anlamı katar; ...-lanacak yer
- -larekçek. e.eT.İsim, zamir ve çekimli fiillere gelerek topluluk, çokluk ve saygı çokluğu bildiren en işlek çokluk eki; topluluk veya bir sınıfa ait olanların…
- -mağıneke.-manın; -maklığın. “Ululuk ve yükseklik derecesine irmeğün (ulaşmanın) zahmeti ve emeği çoktur.” Kelile ve Dimne
- -mıkekyap. e.Fiilden isim türeten ek. Küçük miktar, parça ve atık kavramı katarak isimler türetir
- -mışekyap. e.Fiilden isim ve sıfat türeten ek. Daha önceden yapılmış, bitmiş, ortaya çıkmış kavramı katarak sıfatlar yapar: geçmiş (gün), gelişmiş (ülke), türemiş…
- -msıekyap. e.İsim ve sıfatlardan sıfat türeten ek. Birden çok heceli kelimelere gelir. Renk bildiren kelimelere gelerek benzerlik, yaklaşma, o rengi andırma…
- -sızekyap. e.Yokluk bildiren sıfatlar türeten ek. aş-sız, ton-sız, idi-siz, ög-süz, sub-suz. Bir nitelik veya nesnenin bulunmadığını belirten isimden sıfat ve…
- -varekson ekFar.Sonuna getirildiği Farsça kelimelere "gibi" anlamı katan son ek.
- -salekyap. e.Moğ.İsimlerden sıfat yapan bir ek. İlgili olma, bağlı olma, ait olma kavramlarını katarak sıfatlar türetir
- -acakekyap. e.Fiil kök ve gövdelerinden belli bir amaca tahsis olunma, ilgili olma anlamları ile sıfat ve isimler yapar
- -asıekyap. e.Gelecek zaman ortacı eki. Eski Türkçede yoktur, Eski Anadolu Türkçesi devresinde ortaya çıkmıştır, bugün yerini “-acak / -ecek” ekine bırakmıştır.
- -asıekyap. e.Fiillerden, gelecek zaman kavramlı sıfatlar yapar: kör olası (adam).
- -avuzekçek. e.Gelecek zaman çokluk birinci kişi eki; bugünkü “-arız; -ırız; -acağız” değeriyle kullanılmıştır.
- -cılıkekyap. e.İsimden isim yapan ek; meslek adı yapan -ci eki ile soyut kavramlar üreten -lik ekinin kalıplaşmış biçimidir. Meslek ve uğraş alanı kavramı taşıyan…
- -daekçek. e.İsim hâl eki; ad durum eki. İsmi fiile ve fiilimsiye bağlayan, bir yerde, bir durumda bulunmayı bildiren isim çekim eki; bulunma durumu eki; kalma…
- -da-ekyap. e.Yansıma kelimelerden geçişsiz fiiller türetir. . güvül-de-mek, kü-de-mek (gürültü etmek)