-lık

Anlamlar

1. 1

   İsimden isim ve sıfat yapan ek. Ayırma, sınırlama ve bir iş için saklama kavramı katarak sıfatlar türetir; liyakat ve sahip olunma anlamı katar

   beg-lik (bey olmaya layık), gömleklik (kumaş), hediyelik (eşya), kışlık (giysi), yazlık (pantolon), tohu

   [ETY]

2. 2

   İsim veya sıfatın taşıdığı anlamı genelleştirerek, nitelik veya özellik kavramı katarak isimler yapar

   kadınlık, hanımlık, annelik, Türklük, Hristiyanlık, uzaklık, yükseklik, güzellik, çirkinlik

3. 3

   “Nesnelerin tümü, hepsi” anlamında topluluk isimleri yapar

   gençlik, insanlık, Türklük

4. 4

   Nesnelerin, varlıkların çokça bulunduğu, saklandığı veya konulduğu özel yer kavramı katarak isimler yapar

   zeytinlik, kömürlük, mezarlık, ayakkabılık; elbiselik

5. 5

   Sayılardan grup veya bir arada bulunma kavramı katarak isimler türetir

   birlik, yüzlük, ellilik, yedişerlik, onarlık

6. 6

   İsimlerden, ait oldukları varlıkların ne işe yaradıklarını belirten kavramlar katarak araç, gereç isimleri yapar

   tuzluk, ağızlık, başlık, kulaklık, yıldırımlık

7. 7

   Uğraş veya iş edinme kavramı katarak meslek adları yapar

   kılavuzluk, yataklık, manavlık, öğretmenlik, mimarlık

8. 8

   Yakınlık belirten isimlere gelerek üveylik kavramı katan isimler yapar

   analık, evlâtlık, babalık

9. 9

   Giyeceklerin kullanılma yerlerine uygun olarak adlandırılmalarını sağlayan isimler türetir

   gecelik, yağmurluk, gelinlik, adamlık

10. 10

    Renklerin genelleştirilmesini ve yaygınlaştırılmasını sağlayarak bürünme, kaplanma kavramı taşıyan isimler yapar

    mavilik, morluk, allık, pembelik

11. 11

    Ölçü birimlerinden ölçü birimlerini belirleyen sıfatlar yapar

    …litrelik (şişe), …metrelik (kumaş), … günlük (izin), … tonluk (çekici)

12. 12

    Yerleşim birimleri adı yapar

    Yumurtalık, Ayvalık, İncirlik, Çamlık

13. 13

    Zaman adlarından belirtilen sürelerde olan veya yapılan kavramı katarak sıfatlar türetir

    asırlık (çınar), yıllık (aidat), aylık (kira)

14. 14

    {ağız}Eklendiği işaret zamirlerinden genişletilmiş işaret zamiri yapar; ora > ora-lık.

    [DS]