-ca

ekyap. e.

-ca / -ce / -ça / -çe

  1. 1

    {eAT}İsimden isim türetme ekidir. Eşitlik, benzerlik, gibi, görelik, nispet kavramların veren sıfat ve zarflar yapar; : uzunca (boy), uzunca (düşünmek), çokça (para), çokça (kazanmak). “Yoktur anın yanında bir kılca (kıl kadar) itibarım.” Fuzulî.

  2. 2

    Bu sıfatların kalıcı isme dönüştüğü görülmektedir

    sivilce (< siğilce), karaca, yumuşakça, sütlüce

  3. 3

    İsme “olarak” anlamı katarak zarflar yapar

    dostça, gizlice, yalnızca

  4. 4

    Nispetle, -e göre, itibarıyla kavramları katarak zarflar yapar

    bence, insanca, yıllarca, günlerce

  5. 5

    Tarafından kavramı katarak zarflar yapar

    dernekçe, hükûmetçe, yönetimce

  6. 6

    Ulus adlarından dil ve lehçe adları yapar

    Türkçe, Arapça, İngilizce, Türkmence, Özbekçe, Kazakça

  7. 7

    Yer ve mekân kavramları katarak isimler yapar

    ılıca, kaplıca (< kapalıca), Düzce, Çamlıca, Çekmece

  8. 8

    {eAT}-da. Ben dahı anınla güleş dutup inayet-i Hak ile bastığım takdirce (takdirde) şayet ki yorulmuş idim. Siyer-i Darîr.

  9. 9

    {eAT}-dan. Ardca (arttan gelen)... Kanun’ül-Edeb.

  10. 10

    {eAT}-a uygun olarak. Eğer gelmeye idin bunlar ile muradca elleşemez idik dediler. Ebamüslimname.

  11. 11

    {eAT}Küçültme, andırma anlatır. Bedende can tutacak kadarca az gıda ve yiygü. Babü’l-Vasıt.

  12. 12

    {eAT}İle. O dilce (ile) ine idi halka Fürkan. Muhammediye.

  13. 13

    {eAT}-cık. Hublar içre şimdi bir danecedir (taneciktir). Âşık Ömer.

  14. 14

    {eAT}... boyunca. Bu hâl ile yolca (yol boyunca) yoldaş olup gittiler. Antername.

  15. 15

    {eAT}-acak kadar. Bir bartak sığarca (sığacak kadar) küp vaz idüp ol sudan intifa ide. Şer’iye Sicilleri.