Kısaltmalar

Basılı eserin 21. ve 22. sayfalarındaki cetveller. Köken dilleri bölümüne, metinde kullanıldığı hâlde bu cetvellerde yer almayan kısaltmalar da eklenmiştir — aynı dilin birden fazla yazılışı (örn. Erm. / Erme.) kaynaktaki hâliyle korunmuştur.

Alanlar87

akust.: akustik
anat.: anatomi
antr.: antropoloji
as.: askerlik
balkç.: balıkçılık
bank.: bankacılık
baynd.: bayındırlık
bilş.: bilişim
biy-kim.: biyo-kimya
biy.: biyoloji
bot.: botanik
bsy.: bilgisayar
coğ.: coğrafya
dbl.: dilbilgisi
diplms.: diplomasi
dnz.: denizcilik
dy.: demiryolu
ecz.: eczacılık
ed.: edebiyat
ekon.: ekonomi
elkt.: elektrik
elktron.: elektronik
eğit.: eğitim
fel.: felsefe
fiz.: fizik
fizy.: fizyoloji
folk.: folklor
fot.: fotoğrafçılık
geom.: geometri
gök b.: gök bilimi
güz. sntl.: güzel sanatlar
hat.: hattatlık
havc.: havacılık
hrist.: Hristiyanlık
huk.: hukuk
iletş.: iletişim
inş.: inşaat
istk.: istatistik
jeol.: jeoloji
kim.: kimya
kütp.: kütüphanecilik
maden.: madencilik
mal.: maliye
man.: mantık
mat.: matematik
matb.: matbaacılık
mek.: mekanik
meteo.: meteoroloji
metlj.: metalürji
meyve.: meyvecilik
mim.: mimarlık
min.: mineraloji
muh.: muhasebecilik
müz.: müzik
nükl.: nükleer fizik
org-kim.: organik kimya
orm.: ormancılık
oto.: otomobilcilik
psikol.: psikoloji
psyk.: psikiyatri
rady.: radyoculuk ve radyo tekniği
res.: resim
sany.: sanayi
sin.: sinemacılık
siy.: siyaset
sosy.: sosyoloji
spor.: spor
süsl.: süslemecilik
tarih: tarihle ilgili
tasvf.: tasavvuf
tek.: teknik
tekst.: tekstil
telkom.: telekomünikasyon
terz.: terzilik
tic.: ticaret
tiy.: tiyatro
topg.: topografya
tv.: televizyonculuk
tıp.: tıp
ulaş.: ulaştırma
uz.: uzay
vet.: veterinerlik
yönt.: yönetim
zool.: zooloji
çev.: çevre bilimi
çocuk d.: çocuk dili
İsl. fel.: İslam felsefesi

Köken dilleri80

Al.: Almanca
Alm.: Almanca
Alt.: Altayca
Altay.: Altayca
Ame.: Amerikan İngilizcesi
Amer.: Amerikan İngilizcesi
Ar.: Arapça
Argu.: Arguca
Arn.: Arnavutça
Asur.: Asurca
Az.: Azerice
Biz.: Bizans Rumcası
Bizans.: Bizans Rumcası
Brez.: Brezilya yerli dili
Bul.: Bulgarca
Bulg.: Bulgarca
eAT.: Eski Anadolu Türkçesi
Erm.: Ermenice
Erme.: Ermenice
eT.: Eski Türkçe
ET.: Eski Türkçe
Fa.: Farsça
Far.: Farsça
Fars.: Farsça
Fr.: Fransızca
Gürc.: Gürcüce
Hint.: Hint dilleri
Holl.: Hollandaca
Jap.: Japonca
Kaz.: Kazakça
Kumanca.: Kumanca
Kürt.: Kürtçe
Kıpç.: Kıpçakça
Kır.: Kırgızca
Kırg.: Kırgızca
Lat.: Latince
Mac.: Macarca
Mog.: Moğolca
Moğ.: Moğolca
Norv.: Norveççe
OsT.: Osmanlı Türkçesi
Oğuz.: Oğuzca
Port.: Portekizce
Rom.: Romence
Rum.: Rumca
Rus.: Rusça
Sagay.: Sagayca
Sank.: Sanskritçe
Sansk.: Sanskritçe
Skr.: Sanskritçe
Slav.: Slavca
Sog.: Soğdca
Soğd.: Soğdca
Sümer.: Sümerce
Süry.: Süryanice
Sırp.: Sırpça
T.: Türkçe
Tat.: Tatarca
Tib.: Tibetçe
Tibet.: Tibetçe
Toh.: Toharca
Tohar.: Toharca
Tung.: Tunguzca
Türkm.: Türkmence
Ukr.: Ukrayna dili
Yun.: Yunanca
Yuun.: Yunanca
Çağ.: Çağatayca
Çigil.: Çiğilce
Çin.: Çince
Çing.: Çingene dili (Romani)
Çiğil.: Çiğilce
Çoc.: çocuk dili
İbr.: İbranice
İbra.: İbranice
İng.: İngilizce
İrl.: İrlanda dili (Keltçe)
İsp.: İspanyolca
İsveç.: İsveççe
İt.: İtalyanca

Dilbilgisi18

aym.: aynı anlamda
darl.: anlam daralması
dönşl.: dönüşlü fiil
dönşy.: dönüşlü fiil
edil.: edilgen (pasif) fiil
gnşl.: anlam genişlemesi
gçl.: geçişli fiil
gçsz.: geçişsiz fiil
ikile.: ikileme
işteş.: işteş fiil
küçült.: küçültme
kısalt.: kısaltma
olsuz.: olumsuz
pekşt.: pekiştirme
yans.: yansıma (onomatope)
yap. e.: yapım eki
çek. e.: çekim eki
çok.: çokluk (çoğul)

Dönemler4

{ağız}: ağızlar
{eAT}: Eski Anadolu Türkçesi
{eT}: Eski Türkçe
{OsT}: Osmanlı Türkçesi

İşaretler9

:: Uzun hece (bu işaretten önceki ünlü uzun söylenir).
:’: Vurgulu ve uzun hece.
;: Eş anlamlı ve yakın anlamlı kelime/kelime grubu ayrımı.
=>: Başka dilden alınan ve ses değişikliğine uğramış kelime.
>: …'den gelmiştir.
[]: Fiilin geniş zaman ve şimdiki zaman çekimlerinde aldığı ek.
||: Deyim, terim, ikileme ve kelime grupları arası ayrım.
’: Vurgulu hece.
→: Açıklaması için gönderme yapılan sözcüğe bakınız.

Kaynak eserler46

AAS: Aydın Ağzı ve Sözlüğü
ARAT: Eski Türk Şiiri
AVP: Lehce-i Osmanî
Bahşayiş: Bahşayiş Lügati
BERKE VARDAR: Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü
Brockelman: Osttürkische der islamischen Litteratursprachen Mittelasiens
Bürhan-ı Katı’: Mütercim Âsım Efendi
Clauson: An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish
DD: Derleme Dergisi
Deny: Grammaire de la Langue Turque
Deşi: Farsça-Türkçe Sözlük, Amasyalı Deşişî Mehmet Efendi
DK: Dede Korkut Kitabı
DLT: Divanü Lügat-it-Türk
DS: Derleme Sözlüğü
EG: Erzurum İli Ağızları
EREN: Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü
ETY: Eski Türk Yazıtları
EUTS: Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü
Eyuboğlu: Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü
Fatih’in Yarlığı: Fatih Sultan Mehmed’in Yarlığı
Gabain: Eski Türkçenin Grameri
Gülensoy: T. Gülensoy, Makaleler
Kadı Burhaneddin: Divan-ı Kadı Burhaneddin
KB: Kutadgu Bilig
L: Meydan Larousse Büyük Lûgat ve Ansiklopedi
L.V. Dmitrieva: The Language of Barabin Tatars
Mirşan: Alfabetik Yazı Başlangıcı, Prototürkçe Yazıtlar Hakkında Konferans
ML: Meydan Larousse Büyük Lûgat ve Ansiklopedi
Mühennâ: İbn-i Mühennâ Lügati
Naima: Naima Tarihi
Nevâyî: Muhakemet’ül-Lügateyn
Nişanyan: Sözlerin Soyağacı
OKD: Oğuz Kağan Destanı
Olcay: Erzurum Ağzı
Starostin: Turkic Etymology
T. GÜLENSOY: Makaleler
Tekin: Orhon Yazıtları
Tietze: Tarihî ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugatı
TS: TDK, Tarama Sözlüğü
Tzitzilis: Griechische Lehnwörter im Türkischen
Vâsıf: Divan-ı Vâsıf
YE: Yenisey (yazıtları)
Yükneki: Atabet’ül-Hakayık
Zülfikar: Türkçede Ses Yansımalı Kelimeler
Üç İtigsizler: Üç İtigsizler
İKPÖy.: İyi Kötü Prens Öyküsü

Sözcük türleri18

b.: birleşik
bağ.: bağlaç
bağ. e.: bağlama edatı
dey.: deyim
e.: edat
ek.: ek
f.: fiil
is.: isim
is. t.: isim tamlaması
sf.: sıfat
sf. t.: sıfat tamlaması
son ek: son ek
yard. f.: yardımcı fiil
zf.: zarf
zm.: zamir
ön ek: ön ek
öz.: özlük ismi
ünl.: ünlem

Üslup4

argo.: argo
mecaz.: mecaz anlam
stand.: standart
tkz.: teklifsiz