500+ madde
- -eyinekçek. e.bknz. avan
- -eyizekçek. e.bknz. ayuz
- -eyomekçek. e.bknz. ayom
- -eyorekçek. e.bknz. ayor
- -eyüzekçek. e.bknz. ayuz
- -ezekyap. e.Sıfatlardan sıfat türeten ek. geng-ez, gög-ez.
- -gaeke.İsmin yaklaşma hâli eki; yönelme hâli eki; -ya.
- -gaçeke.-ınca; -arak.
- -geeke.bknz. ga
- -geçekyap. e.bknz. gaç
- -geneke.bknz. gan
- -gıekyap. e.-ki. “Kapudağı kişiler beni gördüler.” Yüz Hadis Tercümesi.
- -gıleke.İstek kipi eki; dilek, istek, dua yoluyla istek, tavsiye, tavsiye yoluyla gereklilik, emir bildiren ve ivdirme anlamı katan pekiştirme ögesi. “Çün…
- -giekyap. e.bknz. kı
- -gileke.bknz. gıl
- -guekyap. e.Fiilden isimler türeten ek; eylemlerden eylem ve eyleyici adları türetir. kürä-gü (kaçak), kor-ı-gu (muhafız), kay-ġu, yan-ku, sev-gü, yar-ġu
- -guçekek.Fiillerden alet isimleri yapar. çatla-ġuç.
- -gunekyap. e.Hem geçişsiz, hem de geçişli fiillerden sıfat ve isimler türeten ek. az-ġun, kız-ġun, çap-kun, yan-ġun, ar-ġun, bas-ġun, dut-ġun, kır-ġun
- -gur-ekyap. e.Fiillerden fiil türeten ek; ettirgenlik eki. od-gur-mak (uyandırmak), tir-gür-mek (yaşatmak), dir-gür-mek, tur-ġur-mak.
- -güekyap. e.bknz. gu
- -gür-ekyap. e.bknz. kır
- -ıcagazekyap. e.bknz. ıcağız
- -ıcagızekyap. e.Fiillerden zarf fiil yapan ek; ulaç eki olan “-ınca” değerinde kullanılır. “Tan atıcağaz (atınca) yine görmüş idi.” Süheyl ü Nevbahar.
- -ıcagzınekyap. e.bknz. ıcağız
- -ıcakekyap. e.Fiillerden zarf fiil yapan ek; ulaç eki olan “-ınca, -dığı vakit; -dıktan sonra” değerinde kullanılır; bir eylemin, zarf fiil eki almış olan eylemin…
- -ıgekçek. e.Yükleme hâli eki; belirtme hâli eki.
- -ık-ekyap. e.Fiilden fiil türetme eki. Çok az kullanılmıştır. dur-uk-mak, kay-ık-mak.
- -ılaeke.bknz. la
- -ılueke.eT.Sıfat fiil yapan ve “-ılmış” değerinde kullanılır. “Sünüğe sar-ılu (sarılmış) etsiz deriyem / Semizlikten halavetten beriyem.” Pendname-i Güvehî.
- -ımekçek. e.bknz. m
- -ımekyap. e.Hem geçişli, hem de geçişsiz fiillerden isim türeten ek. Genellikle bir defada veya bir hamlede yapılan işleri gösterir. öl-üm, toy-um, ad-ım,…
- -ımamakekyap. e.Yeterlik fiilinin olumsuzunu yapar; -amamak. “Katlanımadı (dayanamadı) anın hicranına / Okudu bir hadimi eyvanına.” Mantıku’t-Tayr.
- -ımnıeke.-ımı. “Gözümün yaşı kesülsün k’eyledi sırrımnı (sırrımı) faş.” Ruşenî Divanı.
- -ımtıekyap. e.-ımsı; -ımtırak.
- -ımtıkeke.bknz. amtık
- -ıneke.İyelik eki almış isimlere gelen yükleme durumu eki “-ı , -n-ı” değerinde kullanılır. “Süngüsin (süngü-s-ü-n-ü) oynatıp kılıcın (kılıcını) yalabıttı.”…
- -ıneke.İsimlerden zarf yapar. öy-ün, yak-ın, uz-un.
- -ınekyap. e.Geçişli ve geçişsiz fiillerden isim türeten ek. ak-ın
- -ıneke.Fiil çekiminde birinci teklik kişi eki “-ım, -um” değerinde kullanılır. “Kâfire men vurayın (vurayım).” Dede Korkut Kitabı.
- -ınekçek. e.bknz. n
- -ın ... ıneke.Sayı sıfatlarından üleştirme sıfatı ya da nicelik zarfı ikilemeleri yapar; -ar ...-ar; -şer ...-şer. “Gel imdi dinle sözü serdideyin / Birin birin…
- -ınaneke.... ile; -le “Yürü bire yürü Antep elleri / Senin yakışığın yazınan (yaz ile) gelir.” Karacaoğlan.
- -ıncaeke.Fiillerden zarf fiil yapan ek; bugünkü “-ı kadar; -ı gibi” değerinde kullanılır. “Edepsizliği kâr edinme kesil / Katı uzanma yorganungca (yorganın…
- -ıncagazekyap. e.bknz. ıcağız
- -ıncagızekyap. e.bknz. ıcağız
- -ıncagızınekyap. e.bknz. ıcağız
- -ıncakekyap. e.Fiilden zarf fiil yapan ek; seyrek kullanılmıştır, günümüzdeki “-ınca” göreviyle karşılanır. “Gör-incek Kâbeyi bengzün uçuna.” Ahmet Fakih.
- -ınçekyap. e.eT.Geçişsiz fiillerden sıfat türeten ek. kork-unç
- -ındaekyap. e.-ı içinde. “... deniz kuşlarında (kuşları içinde) bir dürlü kuş olur...” Kelile ve Dimne.
- -ıngekçek. e.İsmin ilgi hâl ekidir; tamlama hâli eki. Bugünkü “-ın” görevi ile kullanılır. “dünya-n-uŋ dirliği geçer kalmaz.” Sultan Veled.