500+ madde
- kavramcılıkkelimeis.Kavramın, onu bildiren dildeki karşılığı olan kelimeden ve sözden farklı bir gerçekliği olduğunu, gerçeğin zihinde bulunmadığını ileri süren…
- kayıtımkelimeis.Bir olayın kendi sebepleri üzerindeki etkisi; rücu.
- kayrakelimeis.Sayılan, sevilen büyük birinden gelen karşılıksız yardım, iyilik; lütuf; ihsan; atıfet; inayet.
- kayracılıkkelimeis.Evrendeki bütün olayları İlahî bir sebebe dayandıran, insanların ancak İlahî bağış ile kurtulabileceğini ileri süren erekçi eğilimde bir öğreti;…
- kayyumiyetkelimeis.Ar.Ezelî ve ebedî olma durumu.
- kelamiyunkelimeis.Ar.İnançla ilgili konularda tartışma açan felsefeciler; kelamcılar.
- kelbiyunkelimeis.Ar.Kelbiye öğretisine bağlı olanlar; kinik; köpeksiler.
- kendiliğindenlikkelimeis.Kendiliğinden olan şeyin niteliği.
- kendilikkelimeis.Bir nesnenin kendisi olmasını sağlayan şey; metafizik kişilik.
- kendindekelimeis.Dış görünüş veya tasavvurdan bağımsız olarak, nasılsa öyle kalan, var olan somut varlık; varlıkların kendi doğası; nesnenin doğal varlığı; töz;…
- kesincilikkelimeis.Ahlak yasasının kesin buyruk olduğunu savunan öğreti.
- kesinlikkelimeis.Kesin olan şeyin durumu; kesin olma durumu; katiyet.
- kesretiyekelimeis.Ar.Gerçeğe ulaşılmada birden çok temel ilkenin varlığını kabul eden öğreti; çokçuluk; pluralizm.
- kevmekelimeis.Ar.Yığın; küme.
- kıstaskelimeis.Ar.Büyük terazi.
- kinikkelimeis.Yun.İnsanın erdem ve mutluluğa hiçbir değere bağlı olmadan, bütün gereksinmelerden sıyrılarak bağımsız kaldığı zaman ulaşabileceğini savunan öğreti…
- kinizmkelimeis.Yun.İnsanın erdem ve mutluluğa hiçbir değere bağlı olmadan, bütün gereksinmelerden sıyrılarak bağımsız kaldığı zaman ulaşabileceğini savunan öğreti;…
- kipkelimeis.eT.Kalıp; benzer; öğür; örnek, (1935’te yeniden).
- kiplikkelimeis.Önermelerin, yalın, belkili veya mecburî olma niteliklerinden her biri.
- kişicilikkelimeis.Hür ve yaratıcı kişilerin varlığını kabul eden ve bunların çok önemli bir yeri bulunduğunu ileri süren metafizik öğreti; kişiselcilik.
- kişiselcilikkelimeis.Hür ve yaratıcı kişilerin varlığını kabul eden ve bunların çok önemli bir yeri bulunduğunu ileri süren metafizik öğreti; kişicilik.
- konseptüalizmkelimeis.Fr.Kavramın, onu bildiren dildeki karşılığı olan kelimeden ve sözden farklı bir gerçekliği olduğunu, gerçeğin zihinde bulunmadığını ileri süren…
- koşulkelimeis.Bir şeyin olması, meydana gelmesi, gerçekleşmesi veya yapılması için varlığı kesinlikle zorunlu olan durum; dış gereklilik; bağlam; şart.
- koşutçulukkelimeis.Kişide, aralarında hiçbir nedensel ilgi bulunmayan bedensel ve ruhsal olaylar dizisinin zaman içinde birlikte yer aldığını ileri süren öğreti; kişide…
- kozmogonikelimeis.Fr.Kâinatın meydana gelişini, kökenini, doğuşunu ve yaratılışını açıklamaya çalışan kuram; evren doğumu.
- kozmolojikelimeis.Fr.Evreni yöneten genel yasalar bilimi; evren bilimi.
- kozmopolitçilikkelimeis.ahl. Kendilerini dünya vatandaşı sayan stoacıların ahlak kuramı.
- kozmoskelimeis.Yun.Yıldızlar arası.
- kritisizmkelimeis.Fr.Bilgiyi eleştiren ve aklın sınırlarını belirlemeye çalışan Alman filozofu Kant’ın felsefesi; eleştirici felsefe; eleştirimcilik; eleştiricilik;…
- kurgukelimeis.Zemberekli bir şeyi kurmaya yarayan alet; kuracak.
- kuşkukelimeis.Güvensizlikten, işkilden ve tereddütten doğan uyanıklık hâli; şüphe, (1935).
- kuşkuculukkelimeis.Yargı belirtmekten kaçınma esasını güden felsefî öğreti; şüphecilik; septisizm.
- kuvvetkelimeis.Ar.Bedensel güç; takat.
- laiklikkelimeis.Laik olma durumu; siyasal ve toplumsal sistemin din ve devlet ayrılığı ilkesine dayanması; laisizm.
- lakaydiyekelimeis.Ar.İlgisizlik veya bilinçli bir tutum yüzünden belli durumlar, olaylar, öğretiler karşısında kayıtsız kalma; aldırmazlık; sekincilik; kiyetizm.
- Leibnizcilikkelimeis.Alm.Bilginin salt deneyle açıklanamayacağını, kişide zorunlu ve evrensel gerçeklerin bulunduğunu, bunları deneyler yardımıyla keşfettiğimizi;…
- leysiyekelimeis.Ar.Nihilizm; hiççilik.
- maddecilikkelimeis.Maddeyi tek gerçeklik olarak kabul eden, düşünceyi de maddî bir olgu olarak ele alan felsefî öğreti; ruhçuluğun karşıtı olarak maddeden başka bir…
- mahiyetkelimeis.Ar.Bir şeyi belirleyen asıl öge; nitelik; vasıf; özellik; esas; öz.
- makrokozmozkelimeis.Yon.Evren bütünü.
- makulatkelimeis.Ar.Çeşitler; kategoriler.
- malumatkelimeis.Ar.Öğrenilen şeylerin tümü; bilinenler; bilgiler.
- maneviyatkelimeis.Ar.Maddî olmayan, manevi şeyler.
- mantıkkelimeis.Ar.Ait olduğu konudan ve her türlü ruhsal süreçten ayrı, bağımsız ve soyutlanmış biçimde ele alarak, akıl yürütmeyi inceleyen bilim dalı; doğru düşünme…
- mantıklaştırıcılıkkelimeis.Mantıksal olana aşırı değer verme.
- materyalizmkelimeis.Fr.Maddeyi tek gerçeklik olarak kabul eden, düşünceyi de maddî bir olgu olarak ele alan felsefî öğreti; ruhçuluğun karşıtı olarak maddeden başka bir…
- mefhumiyekelimeis.Ar.Kavramın, onu bildiren dildeki karşılığı olan kelimeden ve sözden farklı bir gerçekliği olduğunu, gerçeğin zihinde bulunmadığını ileri süren…
- mefhumiyetkelimeis.Ar.bknz. mevhumiye
- mefkûrecilikkelimeis.Bir ülküyü kendine kılavuz edinme, ya da bir ülküye özlemle bağlanma durumu; idealist olma durumu; ülkücülük; idealizm.
- mekanikçikelimeis. sf.Bütün olayları ve canlı hareketlerini bir otomatik makine işleviyle açıklayan görüş yanlısı olan.