500+ madde
- kelimeyap. e.bknz. r
- kelimeyap. e.bknz. r
- kelimeyap. e.Geniş zaman ortacı olan “-an” değeri ile kullanılır. “Ehl-i kizbin kelâmı uçar (uçan) serçe gibidir.” Mevahibü’l-Hallak fi-Meratibü’l-Ahlak.
- kelimeyap. e.Sayılardan ve sayı yerine geçen isimlerden sıfat türeten ek. Üleşme, paylaşma kavramı katarak üleştirme sayı sıfatları yapar;
- kelimeyap. e.Gelecek zaman ortacı “-acak” anlamında.
- -açekyap. e.bknz. ç
- -açekyap. e.Fiil kök ve gövdelerinden içinde bulunulan durum kavramı katarak sıfatlar yapar: güleç.
- -açekyap. e.İsimden isim yapma eki. beg-eç (beyceğiz)
- -açekyap. e.Renk adlarından o sıfata yakınlık bildiren isimler yapan isimden isim yapma eki. boz-aç.
- -acakekyap. e.Fiil kök ve gövdelerinden belli bir amaca tahsis olunma, ilgili olma anlamları ile sıfat ve isimler yapar
- -acanekyap. e.Yakınlık, benzerlik anlamları katan sıfat ya da isimler türetir. baba-can, ev-e-cen, sev-e-cen.
- -acukekyap. e.Sıfatta dereceyi düşüren isimden isim yapma eki. az-acuk.
- -ad-ekyap. e.Kökün anlamındaki düşünceye, duruma gelmek, getirmek; o yönde değiştirmek, o durumu kazandırmak, kılmak, etmek anlamı kazandıran isimden fiil yapma…
- -adakekyap. e.Ses yansımalı köklerden isim türeten bir ektir; türetilen zarflar hareket tarzı ifade eder. Bu ekin ünsüz+ünlü+ünsüz (bab) yapısındaki köklerden…
- -ağanekyap. e.bknz. agan
- -aganekyap. e.Fiil kök ve gövdelerinden süreklilik kavramı katarak isimler yapar;
- -aguekyap. e.bknz. gu
- -akekyap. e.Fiilden isim ve sıfat türeten ek. Fiilin belirttiği eyleme yoğun biçimde uğrayarak oluşan sonuç kavramı katan isimler ve sıfatlar yapar
- -akekyap. e.İsimden isim yapma eki. Bir yerde, bir noktada toplanma ve yoğunlaşma anlamı katarak isimler yapar
- -akekyap. e.“-ıcı” anlamında sıfat türeten ek.
- -akekyap. e.eT.bknz. k
- -akekyap. e.bknz. k
- -akla-ekyap. e.Fiilden fiil yapan birleşik bir ek; arka arkaya yapılan yoğun hareketleri ifade eder
- -aklıekyap. e.Fiilden isim yapma eki olan -ek ile isimden sıfat yapma eki olan -li eklerinin kalıplaşmasıyla meydana gelmiş bir fiilden sıfat yapma ekidir. -n ile…
- -alekyap. e.İsimlerden sıfat yapan bir ektir
- -al-ekyap. e.İsim kök ve gövdelerinden fiil üretir.
- -al-ekyap. e.bknz. l
- -ala-ekyap. e.Fiil kök ve gövdelerinden eylemi sürekli tekrarlama kavramı katan fiiller yapar
- -alakekyap. e.Fiil kök ve gövdelerinden sıfat yapar
- -algaekyap. e.Fiillerden isim türeten ek. İşlek değildir: çizelge.
- -alıekyap. e.Fiil kök ve gövdelerinden başlangıç sınırını belirten zarflar yapar. Bu ekle kurulan zarflar yan cümlenin yüklemi olabilir. Ayrıca “beri, -den beri”…
- -amekyap. e.Fiil kök ve gövdelerinden, bütünden bir bölüm, ayrıntı kavramları katarak isimler yapar
- -amakekyap. e.Fiillerden isim yapar; işin aralıklarla yapıldığı kavramını katar: kaçamak; sayamak (rakam).
- -amıkekyap. e.Hem isim hem de fiil kökünden isimler türeten ek.
- -amtıkekyap. e.Benzerlik ve gibilik ifade eden ek; -ımsı; -ımtırak.
- -anekyap. e.eT.Fiilden sıfat türeten ek. Geniş zaman kavramı içeren sıfatlar yapar: gör-en (göz), yaz-an (adam). (aynı görevde). «kanı ol zeyrekem di-y-en kişi.»…
- -anekyap. e.Çokluk eki kalıplaşarak isim türeten ek olmuştur; kökte belirtilen özellikleri genelleştirme, ait olma gibi kavramlar katar
- -anakekyap. e.Fiilden isim türeten ek. İsimden sıfat türetme eki -an ile isimden isim türetme eki -k’nin birleşip kalıplaşması ile meydana gelmiştir. Eskiden beri…
- -ancasıekyap. e.Bütünü; -anı.
- -andaekyap. e....-dığında; ...-dığı vakit; ...-ınca.
- -ar-ekyap. e.Fiillerden geçişli fiil yapan ek. kit-er-mek (gidermek) çık-ar-mak, kop-ar-mak, evermek, başarmak, onarmak, sarıġ-ar-mak (sararmak).
- -arakekyap. e.Fiillerden eylemin yapılmakta olduğu kavramını veren zarflar yapar; zarf-fiil ekidir: gülerek, giderek, yazarak. Eski Anadolu Türkçesinde [-ırak /…
- -ardaekyap. e.Zarf fiil (ulaç) eki. Sıfat fiil eki olan -r / -ar / -er / -ur / -ür ile bulunma durum eki olan -de / -da eklerinin birleşmesi ile meydana gelmiştir;…
- -arlıkekyap. e.bknz. rlık
- -aruekyap. e.Doğrultu bildiren kelimeler türeten isimden isim yapma ekidir. angaru, ilerü.
- -asıekyap. e.Gelecek zaman ortacı eki. Eski Türkçede yoktur, Eski Anadolu Türkçesi devresinde ortaya çıkmıştır, bugün yerini “-acak / -ecek” ekine bırakmıştır.
- -asıekyap. e.Fiillerden, gelecek zaman kavramlı sıfatlar yapar: kör olası (adam).
- -atekyap. e.bknz. t
- -avekyap. e.Fiillerden isim türeten Kazan Lehçesinden alınma bir ektir. Fiilin bildirdiği işin sonucu, ürünü kavramını taşıyan isimler yapar
- -ayekyap. e.İsimlerden isim türetir. Köke ilgili olma kavramı katar