ÖtükenTürkçe Sözlük
ek — bu süzgeçi kaldır

500+ madde

sıraalfabetikanlam sayısıdeyim sayısısüzgeçleri temizle
  1. -am mı?ek-ar mıyım? -ır mıyım? -acak mıyım? -a-bilir miyim?
  2. -ama-ekçek. e.Bilmek fiili ile yapılan yeterlik fiilinin olumsuz biçimini karşılayan çekim ekidir: gidememek ( gitebilmek bknz. gitememek ).
  3. -amakekyap. e.Fiillerden isim yapar; işin aralıklarla yapıldığı kavramını katar: kaçamak; sayamak (rakam).
  4. -amayekson ekFar.Farsça kelimelere “dolduran, süsleyen” anlamı katan ek.
  5. -amidekson ekAr.Pek çok Arapça kelimelerden “sağlamlaştırma, sağlamlaştıran” kavramları katan kelimeler türetilir.
  6. -amıkekyap. e.Hem isim hem de fiil kökünden isimler türeten ek.
  7. -amizekson ekFar.Bazı Arapça ve Farsça kelimelerin sonuna getirilerek “... ile karışık” kavramı veren birleşik sıfatlar yapılır.
  8. -amtıkekyap. e.Benzerlik ve gibilik ifade eden ek; -ımsı; -ımtırak.
  9. -anekyap. e.eT.Fiilden sıfat türeten ek. Geniş zaman kavramı içeren sıfatlar yapar: gör-en (göz), yaz-an (adam). (aynı görevde). «kanı ol zeyrekem di-y-en kişi.»…
  10. -anekyap. e.Çokluk eki kalıplaşarak isim türeten ek olmuştur; kökte belirtilen özellikleri genelleştirme, ait olma gibi kavramlar katar
  11. -anekzf.Ar.Arapça kelimelerden “olarak, bakımından” anlamında durum zarfları yapan ek; tenvin işareti. fiil-en (eylemli olarak; yaparak)
  12. -anekson ekFar.Farsça fiilden isim, sıfat ve zarf yapan ek.
  13. -anekson ekFar.Farsça isimlerden çokluk yapan ek.
  14. -anakekyap. e.Fiilden isim türeten ek. İsimden sıfat türetme eki -an ile isimden isim türetme eki -k’nin birleşip kalıplaşması ile meydana gelmiştir. Eskiden beri…
  15. -ancasıekyap. e.Bütünü; -anı.
  16. -andaekyap. e....-dığında; ...-dığı vakit; ...-ınca.
  17. -aneekson ekFar.Sonuna getirildiği Farsça isimlere “yakışır biçimde, ...-cesine” anlamı katarak sıfat ve zarflar yapan ek.
  18. -angekçek. e.-ayın; -ayınız.
  19. -ar olmakek-acak olmak.
  20. -ar-ekyap. e.Fiillerden geçişli fiil yapan ek. kit-er-mek (gidermek) çık-ar-mak, kop-ar-mak, evermek, başarmak, onarmak, sarıġ-ar-mak (sararmak).
  21. -araekson ekFar.Eklendiği Farsça kelimelere "süsleyen, donatan" anlamı katarak birleşik sıfatlar yapan son ek.
  22. -arakekyap. e.Fiillerden eylemin yapılmakta olduğu kavramını veren zarflar yapar; zarf-fiil ekidir: gülerek, giderek, yazarak. Eski Anadolu Türkçesinde [-ırak /…
  23. -aramekçek. e.bknz. ram
  24. -aramekçek. e.bknz. rmen
  25. -ardaekyap. e.Zarf fiil (ulaç) eki. Sıfat fiil eki olan -r / -ar / -er / -ur / -ür ile bulunma durum eki olan -de / -da eklerinin birleşmesi ile meydana gelmiştir;…
  26. -arlıkekyap. e.bknz. rlık
  27. -arsınekçek. e.bknz. rsın
  28. -arsızekçek. e.bknz. rsız
  29. -aruekyap. e.Doğrultu bildiren kelimeler türeten isimden isim yapma ekidir. angaru, ilerü.
  30. -aruzekçek. e.bknz. ruz
  31. -arvamekçek. e.bknz. rmen
  32. -arvamekçek. e.bknz. rvam
  33. -arvanekçek. e.bknz. rmen
  34. -arvanekçek. e.bknz. rvan
  35. -arvanınekçek. e.bknz. rmen
  36. -asaekson ekFar.Sonuna getirildiği Farsça kelimelere benzerlik, gibilik anlamı katan son ek.
  37. -aşamekson ekFar.Farsça isimlerden “içen, içici” anlamında birleşik sıfatlar yapar.
  38. -asıekçek. e.Geniş zaman eki “-ar, -ır” değerinde.
  39. -asıekyap. e.Gelecek zaman ortacı eki. Eski Türkçede yoktur, Eski Anadolu Türkçesi devresinde ortaya çıkmıştır, bugün yerini “-acak / -ecek” ekine bırakmıştır.
  40. -asıekyap. e.Fiillerden, gelecek zaman kavramlı sıfatlar yapar: kör olası (adam).
  41. -ası gelmekek. -mak istemek; -acağı gelmek.
  42. -ası olmamakek-mamak; -amamak.
  43. -asınekçek. e.Gelecek zaman teklik ikinci kişi eki.
  44. -asızekçek. e.Gelecek zaman çokluk ikinci kişi eki.
  45. -asızekçek. e.İstek kipi çokluk ikinci kişi çekim eki; dilek-istek, emir, tavsiye, tercih, serbestlik ve gereklilik bildirir.
  46. -aşubekson ekFar.Osmanlıcada, sonuna getirildiği pek çok Arapça ve Farsça kelimeden "karıştıran, karıştırıcı" anlamında sıfatlar yapılmıştır.
  47. -atekyap. e.bknz. t
  48. -avekyap. e.Fiillerden isim türeten Kazan Lehçesinden alınma bir ektir. Fiilin bildirdiği işin sonucu, ürünü kavramını taşıyan isimler yapar
  49. -avanekçek. e.İstek kipi teklik birinci kişi çekim eki; dilek-istek, tavsiye, tercih ve gereklilik bildirir.
  50. -averekson ekFar.Sonuna getirildiği Farsça isimlerden "getiren, sebep olan, sahip olan" anlamında birleşik sıfatlar yapan ek.