500+ madde
- abulikelimeis.Fr.İrade kaybı.
- adcılıkkelimeis.Görünen şeylerin kendi başlarına birer varlıkları bulunmadığını ancak bunların zihnimizde canlandırdığımız görüntüleri ile var gibi sandığımızı…
- agnostisizmkelimeis.Fr.Eşyanın öz tabiatı, kaynağı ve kaderi konusunda insan zekâsının yeterli olmadığını ileri süren felsefe öğretisi; bilinmezlik.
- ahenkkelimeis.Far.Uyum.
- ahlakıyetkelimeis.Ar.Ahlaklılık.
- akılcılıkkelimeis.Doğruluk ölçüsü olarak ancak aklı ve mantığı esas alan felsefî görüş; rasyonalizm.
- akliyunkelimeis.Ar.Olayları akıl yoluyla araştıran ve değerlendiren felsefe akımı; akılcılar.
- aldırmazcıkelimeis.Aldırmazlık özgürlüğünden yana olan kimse; determinizm karşıtı.
- aldırmazlıkkelimeis.Kayıtsızlık; ilgisizlik, vurdumduymazlık; tasasızlık.
- aletçilikkelimeis.Düşünce ve teorileri eylem için gerekli gören felsefî sistem.
- alırlıkkelimeis.Algılama yeteneği, idrak kabiliyeti; kabiliyet-i ahiz.
- Allahsızlıkkelimeis.Allah’a inanmama durumu; ateizm.
- altlamakelimeis.Özel bir bireyi, bir türe; bir türü de bir cinse bağlama.
- amoralizmkelimeis.Fr.Ahlakın evrensel ve nesnel temelinin bulunmadığını savunan felsefî görüş; ahlaksızlık.
- ampiristkelimeis.Fr.Deneye önem veren.
- ampirizmkelimeis.Fr.Deneycilik.
- analizkelimeis.Yun.Bir bütünü, bir bileşiği meydana getiren temel unsurları veya bileşenleri belirleme; çözümleme; tahlil.
- anlamakelimeis.Anlamak işi.
- anlıkkelimeis.Duygu ve irade dışında kalan, akılla ölçme ve muhakeme etmeye dayanan bilme gücü; müdrike; entelekt.
- anlıkçılıkkelimeis.Akılla ölçme ve muhakeme etmeye dayalı bilme gücünün, duyguların ve iradenin üzerinde bir üstünlüğünün bulunduğunu savunan felsefî akım;…
- antropomorfizmkelimeis.Fr.İnsan duygularını, tutkularını, düşüncelerini ve davranışlarını Tanrılara da mal etme şeklinde ortaya çıkan sapık eğilim; insan biçimcilik; müşebbihe.
- araççılıkkelimeis.Düşünce, mantık, ahlak gibi soyut kavramlara ait biçimlerin yalnızca hayatın değişik şartlarına uyma araçları olduğunu ve bunların ancak yararlı…
- Aristoculukkelimeis.Derslerini okulun bahçesinde gezerek veren Aristo’nun insan bilgisi ve mantık üzerine geliştirdiği felsefe akımı; gezimcilik; meşşaiye.
- atomcukelimeis.Atomu ve atom olaylarını inceleyen bilgin.
- atomistkelimeis.Fr.Atomcu.
- ayrıklıkkelimeis.Ayrıklı olma durumu; istisna.
- babacılıkkelimeis.Çeşitli sınıflar üzerinde egemen olarak denge kurmaya çalışan devlet yönetim sistemi; paternalizm.
- bağdaştırmacılıkkelimeis.Birbiri ile uzlaşmaz gibi görünen iki ve daha çok kuramı veya görüşü birbiri ile kaynaştırmak amacını güden felsefe akımı.
- bağıntıcılıkkelimeis.Bilginin gerçekliğini ve değerini başka bilgilere göre, bağlantılı olarak ifade eden felsefî görüş; görelilik.
- bağlılaşıkkelimeis.Biri diğerine bağlı olarak mevcut olan.
- bağlılaşımkelimeis.Bağlılaşık iki kavram arasındaki ilişki; korelasyon.
- başkalıkkelimeis.Alışılmış olana benzememe; değişiklik.
- belirlenimkelimeis.Belirli duruma gelme; belirginleşme.
- belirlenimcilikkelimeis.Her olayın başka olayların gerekli ve kaçınılmaz sonucu olduğunu savunan felsefî görüş; gerekircilik; determinizm.
- belirlenmezcikelimeis.Bir sebebe bağlanmayan olayların da bulunduğunu savunan kimse; indeterminist.
- belirlenmezcilikkelimeis.Her zaman sebep-sonuç ilişkilerinin geçerli olmadığını, bir sebebe bağlı olmayan olayların da var olduğunu öne süren felsefî görüş; indeterminizm.
- bencilikkelimeis.Benci olma durumu; kendini düşünme.
- betikelimeis.Resim ve heykel sanatlarında varlıkların şekilleri; şekil; suret; figür.
- biçimcilikkelimeis.Dış görünüşe, biçime önem verme ve sıkı sıkıya bağlılık.
- bilgelikkelimeis.Bilge olma durumu.
- bilgikelimeis.İnsanın bilebileceği, aklının erebileceği olgu, gerçek ve ilkeler; malumat.
- bilimcilikkelimeis.Bilginin temeli olarak yalnız bilimsel yönteme önem verme biçiminde ortaya çıkan maddeciliğin bir biçimi ve pozitivist (olgucu) akım.
- bilinemezcilikkelimeis.Mutlak bilginin insan aklınca kavranamayacağını, doğanın özünün ve varlıkların kökeninin ve geleceğinin bilinemeyeceğini savunan öğreti.
- bilmekelimeis.Bilmek işi.
- bircilikkelimeis.Varlığın madde ve ruh olarak iki cevherden değil de tek bir cevherden meydana geldiğini, Allah’ın ve evrenin özdeşliğini ve Hegel’in ruh cevherinden…
- bireşimkelimeis.Parça veya ögelerin bir araya getirilip birleştirilmesi.
- bireycilikkelimeis.Bireyin haklarının toplumun haklarından daha önde geldiğini savunan toplumsal görüş; ferdiyetçilik; individüalizm.
- bireyleşmekelimeis.Türle ilgili bir örneğin bir bireyde gerçekleşmesi.
- bireyselleştirmekelimeis.Bireysel duruma getirme.
- bireysellikkelimeis.Birey olma olgusu; ferdiyet.