500+ madde
- Erasmusçulukkelimeis.Bağnazlığa kaçmaksızın İncil’in ruhuna bağlı kalınarak bir Hıristiyan insancıllığı yaratılmasını savunan Erasmus yanlısı görüş.
- erdemkelimeis.Sansk.Ahlak bakımından övülen iyilikçilik, alçak gönüllülük, yiğitlik, doğruluk gibi niteliklerin genel adı; fazilet; edep; terbiye; hüner; , (1935…
- erekçilikkelimeis.Her şeyin bir erekle belirlendiğini, her şeyin bir ereklik yasasına göre olup bittiğini benimseyen görüş; finalizm; gaiyye.
- ereklikkelimeis.Bir amacın, bir sonuçsal nedenin varoluşu veya doğası.
- ereklilikkelimeis.Bir erekle belirlenmiş olma veya bir ereğe yönelmiş olma durumu.
- eristikkelimeis.Fr.Tartışmayı, konuşmayı bir araç olarak değil de amaç olarak gören yöntem; müşagabe; didişim.
- erkekelimeis.Enerji.
- ervahiyekelimeis.Ar.Doğadaki bütün varlıkların insanınkine benzer ruhları bulunduğunu savunan ilkel doktrin; canlıcılık; animizm.
- esirkelimeis.Yun.İlk Çağ bilginlerine göre atmosfer dışında atomlar arasındaki boşluğu doldurduğuna, ışığı geçirdiğine inanılan çok küçük, ağırlıksız ve uçucu bir…
- etkincilikkelimeis.Tüm varlığın etkinlik olduğunu, bu etkinliğin bir taşıyıcı gerektirmediğini ileri süren öğreti; aktivizm; fiiliye.
- etkinlikkelimeis.Etkin olma durumu; faaliyet.
- evveliyetkelimeis.Ar.Öncelik.
- eylemcilikkelimeis.Eylemci olma durumu; eylemcilerin yaptığı iş.
- eytişimkelimeis.Doğruya varmak, kavramları açıklığa kavuşturmak, belirgin hâle getirmek ve kesin tanımlarını yapmak için bir takım zıtlıklar arasından tartışmalar…
- fa'iliyetkelimeis.Ar.Yapan, işleyen kişinin durumu.
- faaliyetkelimeis.Ar.Çalışma; çalışkanlık; canlılık; hareket; eylem.
- faydacılıkkelimeis.Ahlakın temelini yarar ilkesine dayandıran öğreti.
- fenomenizmkelimeis.Fr.Zaman ve mekân içinde ortaya çıkan ve deney konusu olabilecek olaylardan başka hiçbir şeyin var olmadığını ileri süren doktrin; görüngücülük;…
- ferdaniyekelimeis.Ar.Bireycilik.
- ferdiyetçilikkelimeis.Bireyin haklarının toplumun haklarından daha önde geldiğini savunan toplumsal görüş; bireycilik; individüalizm.
- fertçilikkelimeis.sosyBireyin haklarının toplumun haklarından daha önde geldiğini savunan toplumsal görüş; bireycilik; individüalizm.
- fevzaviyetkelimeis.Ar.Anarşizm.
- fıtriyekelimeis.Ar.Zaman, mekân ve Allah kavramlarının doğuştan olduğunu ileri süren felsefî görüş; nativizm; doğuştancılık.
- fi'iliyekelimeis.Ar.Tüm varlığın etkinlik olduğunu, bu etkinliğin bir taşıyıcı gerektirmediğini ileri süren öğreti; aktivizm; etkincilik.
- fideizmkelimeis.Fr.Dinî inancın aklın işi olmadığını, duyguların ve imanın eseri olduğunu savunan; aklın yerine imanı yerleştiren öğreti; inancılık.
- finalistkelimeis.Fr.Sonuç karşılaşması yapacak takımlardan her biri.
- finalizmkelimeis.Fr.Her şeyin bir erekle belirlendiğini, her şeyin bir ereklik yasasına göre olup bittiğini benimseyen görüş; erekçilik.
- fizikçilikkelimeis.Bütün olayları fizik kanunlarıyla açıklamaya çalışan öğreti.
- fizyokrasikelimeis.Fr.Toplum düzeni hakkında genel bir teori ileri süren ve biri doğal düzen, diğeri safi ürün olmak üzere iki temel kavrama dayanan ve esasını tarımsal…
- fizyolojistkelimeis.Fr.Fizyoloji ile uğraşan.
- formalizmkelimeis.Fr.Dış görünüşe, biçime önem verme şeklindeki tutum; buna sıkı sıkıya bağlılık; biçimcilik; şekilcilik.
- genelleştirmekelimeis.Genel duruma getirme.
- gerçekçilikkelimeis.Gerçekçi tutum ve davranış; realizm.
- gerçeküstücülükkelimeis.Aklın, geleneklerin ve alışkanlıkların denetiminden uzak, bilinçaltının ortaya koyduğu gerçekleri yansıtan; bilinen gerçekle ilgisini keserek…
- gerekircikelimeis. sf.Her olayın başka olayların zorunlu sonucu olduğu görüşünde olan; belirlenimci; determinist.
- gerekircilikkelimeis.Her olayın başka olayların gerekli ve kaçınılmaz sonucu olduğunu savunan felsefî görüş; determinizm, belirlenimcilik.
- gerektirimkelimeis.Yeni bir kavramın anlamının, muhtevasının, yapısının, sınırlarının tam olarak tespit edilmesi durumu; belirlenim; determinasyon.
- gerektirmekelimeis.Gerekli kılma durumu ve eylemi; icap ettirme.
- gezimcilikkelimeis.Derslerini öğrencilerine açık havada dolaşarak verdiği için Aristoteles’in felsefesine verilen isim; peripatetizm; gezinimcilik.
- gezinimcilikkelimeis.Derslerini öğrencilerine açık havada dolaşarak verdiği için Aristoteles’in felsefesine verilen isim; peripatetizm; gezimcilik; meşaiye.
- gizemkelimeis.Akıl yoluyla çözümlenemeyen, ispatı yapılamayan gerçek üstü şey; sır. (1935)
- gizemcilikkelimeis.Gözlem ve akıl yürütmenin yetmediği alanlarda, özellikle Allah kavramında, gerçeğe gönül yoluyla, iradenin zorlamasıyla ulaşılabileceğini kabul eden,…
- görececilikkelimeis.Gerçek ve salt bilginin mümkün olmadığını, bütün bilgilerin kişiden kişiye değiştiğini, bilgilerimizi göreli olarak edinebileceğimizi savunan felsefî…
- görecilikkelimeis.Gerçek ve salt bilginin mümkün olmadığını, bütün bilgilerin kişiden kişiye değiştiğini, bilgilerimizi göreli olarak edinebileceğimizi savunan felsefî…
- görükelimeis.Görme yetisi.
- görüngükelimeis.Duyularla algılanabilen her şey, gözlenebilen olay; tezahür; fenomen. (1935)
- görüngücülükkelimeis.Gerçekle ilgili olarak insanın yalnızca görüngüler hakkında bilgi edinebileceğini savunan görüş; olaycılık; fenomenizm.
- gözlemkelimeis.Olayları, insanları, canlı ve cansız varlıkları incelemek işi.
- güçkelimeis.eT.Fizik, düşünce ve ahlak yönünden bir etki yapabilme veya böyle bir etkiye dayanabilme yeteneği; kuvvet; erk; hayat enerjisi; kudret.
- güdükelimeis.eT.Bilinçli veya bilinçsiz olarak davranışları doğuran, bu davranışın sürekliliğini sağlayan ve ona yön veren herhangi bir güç; saik. (1935)