- modelkelimeis.Fr.Çoğaltmak veya büyüterek yapmak amacıyla meydana getirilmiş bir şeyin örneği.
- estetikkelimesf.Fr.Güzellik duygusu ile ilgili olan.
- dogmatikkelimesf.Fr.(Düşünce biçimi için) deney bilgisini, deneye dayanan kanıtları hiçe sayarak, savlarını inanç öğretilerinden çıkaran.
- finalistkelimeis.Fr.Sonuç karşılaşması yapacak takımlardan her biri.
- materyalizmkelimeis.Fr.Maddeyi tek gerçeklik olarak kabul eden, düşünceyi de maddî bir olgu olarak ele alan felsefî öğreti; ruhçuluğun karşıtı olarak maddeden başka bir…
- normatifkelimesf.Fr.Bir kural ve ilke değerini, gücünü ve otoritesini taşıyan; norma ilişkin; düzgüsel.
- ontolojikkelimesf.Fr.Varlık bilimi ile ilgili.
- radikalizmkelimeis.Fr.Hiçbir uzlaşma tanımayan tutum; köktencilik.
- rasyonalizmkelimeis.Fr.Var olan hiçbir şeyin, insan aklına aykırı bir açıklaması olamayacağını savunan öğreti; akılcılık.
- rölativitekelimeis.Fr.Görelilik; bağıntı; izafiyet.
- rölativizmkelimeis.Fr.Görecelik; bağıntıcılık; izafiyet.
- biyolojizmkelimeis.Fr.Gerçekliği yalnızca biyoloji açısından ele alan, organik hayatın kavramlarını öteki gerçeklik alanlarına da uygulayan görüş; dirim bilimcilik.
- abulikelimeis.Fr.İrade kaybı.
- agnostikkelimesf.Fr.İnsan zekâsının mutlak’a erişemeyeceğini, dolayısıyla bilinmezlik içinde bulunduğumuzu savunan; Tanrı konusunda bir şey bilmenin olanaksızlığına…
- agnostisizmkelimeis.Fr.Eşyanın öz tabiatı, kaynağı ve kaderi konusunda insan zekâsının yeterli olmadığını ileri süren felsefe öğretisi; bilinmezlik.
- amoralizmkelimeis.Fr.Ahlakın evrensel ve nesnel temelinin bulunmadığını savunan felsefî görüş; ahlaksızlık.
- ampirikkelimesf.Fr.Deneye ve gözleme dayalı.
- ampiristkelimeis.Fr.Deneye önem veren.
- ampirizmkelimeis.Fr.Deneycilik.
- antropomorfizmkelimeis.Fr.İnsan duygularını, tutkularını, düşüncelerini ve davranışlarını Tanrılara da mal etme şeklinde ortaya çıkan sapık eğilim; insan biçimcilik; müşebbihe.
- atomistkelimeis.Fr.Atomcu.
- determinasyonkelimeis.Fr.Belirlenme işi.
- deterministkelimesf.Fr.Her olayın başka olayların zorunlu sonucu olduğu görüşünde olan; gerekirci, belirlenimci.
- determinizmkelimeis.Fr.Her olayın başka olayların gerekli ve kaçınılmaz sonucu olduğunu savunan felsefî görüş; gerekircilik, belirlenimcilik.
- dinamizmkelimeis.Fr.Canlı bir varlığın etkin gücü.
- dogmatizmkelimeis.Fr.Birtakım ilkeleri, kuralları, fikirleri her zaman için geçerli değişmez doğrular olarak kabul eden düşünce tarzı; dogmacılık.
- düalistkelimesf.Fr.(Kişi için) birbirinden ayrı, birbirinden bağımsız, birbirine geri götürülemeyen, birbirinin yanında veya karşısında bulunan iki ilkenin varlığını…
- düalizmkelimeis.Fr.Birbirinden ayrı, birbirinden bağımsız, birbirine geri götürülemeyen, birbirinin yanında veya karşısında bulunan iki ilkenin varlığını kabul eden…
- egosantrizmkelimeis.Fr.Bireyin benliğini evrenin merkezi sayan dünya görüşü; ben merkezcilik.
- egzistansiyalizmkelimeis.Fr.Alın yazısının doğmadan önce belirlenmediğini, kişinin bizzat kendi hür iradesiyle belirlediğini; kişi kendini ne duruma getirmişse o durumdan…
- eklektizmkelimeis.Fr.Kurulmuş olan sistemlerden kendisine uygun olanı seçip almak ve kendi öğretisinde birleştirmek yöntemi; bu şekilde çalışan filozofların öğretisi;…
- ekspresyonistkelimeis.Fr.Olayları, varlıkları gerçekte olduğu gibi değil de kendi iç dünyasına göre anlatan sanatçı; ekspresyonist; dışavurumcu; anlatımcı.
- ekspresyonizmkelimeis.Fr.Olayları, varlıkları gerçekte olduğu gibi değil de sanatçının kendi iç dünyasına göre anlatması anlayışına dayanan sanat akımı; ifadecilik;…
- endividüalizmkelimeis.Fr.Bireyin haklarının toplumun haklarından daha önde geldiğini savunan toplumsal görüş; ferdiyetçilik; bireycilik.
- enstrümantalizmkelimeis.Fr.Düşünce, mantık, ahlak gibi soyut kavramlara ait biçimlerin yalnızca hayatın değişik şartlarına uyma araçları olduğunu ve bunların ancak yararlı…
- entelektkelimesf.Fr.Duygu ve irade dışında kalan, akılla ölçme ve muhakeme etmeye dayanan bilme gücü; müdrike; anlık.
- entelektüalizmkelimeis.Fr.Akılla ölçme ve muhakeme etmeye dayalı bilme gücünün, duyguların ve iradenin üzerinde bir üstünlüğünün bulunduğunu savunan felsefî akım; anlıkçılık;…
- eristikkelimeis.Fr.Tartışmayı, konuşmayı bir araç olarak değil de amaç olarak gören yöntem; müşagabe; didişim.
- fenomenizmkelimeis.Fr.Zaman ve mekân içinde ortaya çıkan ve deney konusu olabilecek olaylardan başka hiçbir şeyin var olmadığını ileri süren doktrin; görüngücülük;…
- fideizmkelimeis.Fr.Dinî inancın aklın işi olmadığını, duyguların ve imanın eseri olduğunu savunan; aklın yerine imanı yerleştiren öğreti; inancılık.
- finalizmkelimeis.Fr.Her şeyin bir erekle belirlendiğini, her şeyin bir ereklik yasasına göre olup bittiğini benimseyen görüş; erekçilik.
- fizyokrasikelimeis.Fr.Toplum düzeni hakkında genel bir teori ileri süren ve biri doğal düzen, diğeri safi ürün olmak üzere iki temel kavrama dayanan ve esasını tarımsal…
- fizyolojistkelimeis.Fr.Fizyoloji ile uğraşan.
- formalizmkelimeis.Fr.Dış görünüşe, biçime önem verme şeklindeki tutum; buna sıkı sıkıya bağlılık; biçimcilik; şekilcilik.
- hedonistkelimeis.Fr.Hazcılıkla ilgili olan.
- hilozoizmkelimeis.Fr.Maddenin canlılığını, madde ile hayatın birbirinden ayrılmazlığını, evrenin tüm ve tek varlık olduğunu ileri süren görüş; canlı özdekçilik.
- hümanistkelimeis.Fr.Kendini eski dil ve edebiyatları öğrenmeye adamış bilim adamı.
- idealkelimesf.Fr.Düşünsel.
- idealizmkelimeis.Fr.Bir ülküyü kendine kılavuz edinme, ya da bir ülküye özlemle bağlanma durumu; mefkûrecilik.
- ideolojikelimeis.Fr.Siyasi ve toplumsal bir öğreti oluşturan, bir partinin, bir sosyal sınıfın veya hükümetin hareketlerine yön veren düşünce ve görüşler sistemi.