266 madde
- açık eğretilemedeyimBir varlığı kendi adı yerine herhangi bir bakımdan benzetildiği bir başka nesnenin adıyla anma sanatı. (Benzetme ögelerinden yalnızca kendisine…
- āheng-i selāsetdeyimAkıcılık.
- ahsen-i vech-i şebehdeyimBenzetme yönlerinden en uygun ve en güzel olanı.
- āhū-yi simîndeyimmec. Saki. 3. Sevgili.
- ahz ü sirkatdeyimBaşka birinin yazdığını, söylediğini biraz değiştirerek veya değiştirmeden alma veya kendine mal etme.
- akd ü haldeyimKlasik Türk Edebiyatında nesri nazma çevirmeye akd, nazmı nesre çevirmeye de hal adı verilir.
- ana düşüncedeyimBir yazıyı ve konuşmayı oluşturan temel düşünce;ana fikir.
- ana fikirdeyimBir yazıyı ve konuşmayı oluşturan temel düşünce; ana düşünce.
- anlam sanatıdeyimAnlatımı daha canlı veya güçlü kılmak amacıyla yapılan söz sanatları.
- aşk cāmıdeyimSaz şairlerinin aşk badesini içtikleri kadeh.
- ayak açmakdeyim(Sazı eline ilk alan için) atışmalarda belli bir kafiye (ayak) ile şiire başlamak; ayak vermek.
- ayak uydurmakdeyimTabi olmak, uymak.
- ayak vermekdeyimSaz şairlerinin atışmalarda sazı eline ilk alanın, belli bir kafiye (ayak) ile şiire başlaması; ayak açmak.
- aykırı romandeyimRomandaki olay, kahraman ve ruh tahlilleri gibi geleneksel ögelere yer verilmeden alışılmış romana tepki olarak insanoğlunun kavrayış ve yorumu…
- ayraç açmakdeyimSöz ya da yazıya anlatımın akışına uygun düşmemekle birlikte dolaylı olarak konuyu ilgilendiren söz ekleme girişimi.
- ayraç içindedeyimKonu dışına çıkarak; ayrıca.
- āzāde mısradeyimHerhangi bir beyte veya nazım birimine bağlı olmayan tek başına söylenmiş mısra.
- badeli âşıkdeyimSaz şairlerinden rüyalarında gördükleri bir pîrin elinden dolu adı verilen bir içki içmek suretiyle âşık-şair olanlarına verilen isim.
- bahr-i hafîfdeyimHafif bahr.
- bahr-i hezecdeyimNeşeli bahr.
- bahr-i kâmildeyimYetkin bahr.
- bahr-i müctesdeyimKopmuş bahr.
- bahr-i münserihdeyimAkıcı bahr.
- bahr-i mütekaribdeyimYakın bahr.
- bahr-i muzārî'deyimBenzeyen bahr.
- bahr-i recezdeyimTitrek bahr.
- bahr-i remeldeyimTitrek bahr.
- bahr-i serî'deyimÇabuk bahr.
- bahr-i tavîldeyimUzun bahr.
- benzetmeli üslûpdeyimBenzetmelerin, mecazların ve karşılaştırmaların çokça kullanıldığı anlatım biçimi.
- berceste mısradeyimTek başına yetebilen, seçkin ve en güzel söylenmiş mısra.
- beyt-i murassadeyimHer iki dizesi de kafiyeli olan beyit.
- beyt-i musarradeyimMısralarının ikisi de birbiri ile kafiyeli beyit.
- beyt-i tamdeyimŞekil ve anlam bakımından hiçbir kusuru bulunmayan beyit.
- beyt-i zifāfdeyimİki mısraı da aynı vezinde olan beyit.
- bilim kurgudeyimBilimsel buluşların ve teknolojideki gelişmelerin gelecekteki insan yaşamını ne şekilde yönlendireceğini ve etkileyeceğini bir takım var sayımlara…
- bilmezlikten gelmedeyimBir şair veya yazarın nükte yapmak amacıyla bir şeyi bildiği halde bilmezmiş gibi anlatması sanatı; tecahül-i arifane.
- çapraz kafiyedeyimBir dörtlükte birinci ile üçüncü, ikinci ile dördüncü mısraların ortak kafiyesi.
- cem ü telfîkdeyimToplama ve birleştirme.
- cevher-i ferddeyimBir maddenin bölünmez en küçük parçası; atom.
- çevre sözdeyimKısa yoldan anlatılabilecekken bir sözü dolaylı olarak anlatma; dolaylama.
- çılgın edebiyatdeyimAklın, ahlâkın veya toplumsal kuralların denetiminden uzak; özellikle ten zevkini alabildiğine coşkulu bir duygu içinde işleyen edebiyat akımı;…
- cinaslı kafiyedeyimAnlamları ayrı, yazılışları aynı olan kelimelerle yapılan kafiye.
- dakāyık-ı edebiyedeyimEdebiyatın ince noktaları.
- darb-ı hiyāmdeyimÇadır kurma.
- dışınlı kanıtlardeyimKonunun özünden çıkarılamayan kanıtlar.
- divan edebiyatıdeyimOn üçüncü ile on dokuzuncu yüzyıllar arasında Arap ve İran edebiyatının etkisi altında doğan ve gelişen Türk edebiyatının bir dönemi.
- divan şairideyimDivan edebiyatı kuralları çerçevesinde eserler veren şair.
- dolaysız anlatımdeyimBir kimsenin sözlerini olduğu gibi tırnak içine alarak aktarma yoluyla yapılan anlatım.
- duraksız hece veznideyimHece vezninin geleneksel duraklarını kullanmadan hece ölçüsü ile yazılmış olan.