186 madde
- belirlemekkelimef.Belli olacak bir durum kazandırmak.
- belitkelimeis.Açık, anlaşılır ve gerçekliği kendiliğinden olup hiçbir tanıtlama istemeyen ve bu sebepten diğer önermelerin dayanağı olan temel önerme; mütearife,…
- belitkekelimeis.Aksiyoma ilişkin; belitle ilgili.
- belitkenkelimeis.Belitler sisteminden olan.
- belitlemekelimeis.Tümdengelimci bir bilime temel olacak belit düzeni; aksiyomatik.
- bireykelimeis.eT.Bir bütün içinde bir birim oluşturan varlıklardan her biri; fert, (1935).
- burhān-ı limnîdeyimTümdengelim.
- ab-absürdokelimeis.Lat.Olmayana ergi.
- aksiyomkelimeis.Yun.İspat ve kanıta gerek kalmayan doğruluğu kesin önerme.
- alt öbekdeyimTek kurucu ögesi boş küme olan öbek.
- altlamakkelimef.Özel olarak kabul edilen bir şeye genel bir kavram altında yer vermek.
- anagojikelimeis.Fr.Ruhun semavi âleme doğru yükselişi.
- analojikelimeis.Fr.Aslında farklı olan bireyler arasında görünüşteki özelliklerden doğan benzeşme; andırış; benzeşim; örnekseme.
- andırışkelimeis.Andırma durumu, biçimi.
- astasımkelimeis.Öncüllerinden birisi bir önceki akıl yürütmenin sonucu olan akıl yürütme; kıyas-ı mülhak.
- ayrıklıkkelimeis.Ayrıklı olma durumu; istisna.
- ayrılmazlıkkelimeis.Bir şeye özden bağlı olma; bir bütünden bölünme, parçalanma ve kopma gibi ayrılma olayının mümkün olmaması durumu.
- çelişikkelimesf.Birbiri ile çelişen; birbirini yalanlayan; zıt.
- çelişiklik ilkesideyimİki çelişik önermenin hem doğru hem yanlış olamayacağı ilkesi.
- çelişmekelimeis.Birbirine zıt ve ters nitelikte olma; tenakuz, (1942).
- cemkelimeis.Ar.Biriktirme, toplama
- çıkarımkelimeis.Çıkarmak eylemi ve sonucu.
- çıkarsamakelimeis.Doğru kabul edilen bir önermeden düşünce yoluyla yeni bir önerme elde etme; intikal, (1942).
- çok tasımdeyimBirinin sonucu diğerine öncül olmak şartıyla birçok kıyastan oluşmuş kanıt.
- çözümleyicilikkelimeis.Çözümleyici olma durumu veya niteliği.
- dedüksiyonkelimeis.Fr.Tümdengelim.
- deneysel tanımlamadeyimGözlem, karşılaştırma ve soyutlamaya dayanan tanımlama.
- dilemmakelimeis.Yun.Kendisini mutlak olarak kabul ettiren iki önermeden biri doğru ise diğeri kesin yanlış olan iki seçenekli önerme.
- diyalelkelimeis.Fr.Bir tezi yine bu teze dayanarak ispatlama yöntemi; kısır döngü.
- dolayımsız önermedeyimKendisinden önce hiçbir önerme bulunmayan önerme.
- dolayımsız verilerdeyimBir sezgi sonucu elde edilen veriler.
- dolaysız kanıtdeyimTümevarımlar ve kesin olmayan durumların verdiği bilgiler dışında kalan gerçek ve kesin kanıt.
- düzenleşmekelimeis.Özdeş bir cinsin iki türü arasındaki bağıntı.
- edebü’l-bahskelimeBelli bir konu üzerinde konuşurken tutulacak yolu gösteren mantık dalı.
- entimemkelimeis.Yun.Öncüllerden birinin örtük olduğu tasım.
- epikeremkelimeis.Fr.Önertilerinin biri veya ikisi de kanıtıyla birlikte ileri sürülen tasım.
- eş güçlülükdeyimKaplamı aynı olan iki önerme veya iki kavram arasındaki mantıksal eşitlik ilişkisi.
- eş kuvvetlilikdeyimİki önerme veya kaplamları aynı olan iki kavram arasnıdaki mantıkî ilişki.
- evrikkelimesf.Bir doğrultuya veya bir düzene göre ters doğrultuda olan.
- evrilirkelimesf.eT.(Önerme için) konu ile yüklemin birbirinin yerine geçmesiyle doğruluğu bozulmayan.
- evrişikkelimesf.(Önerme için) konu ile yüklemin birbirinin yerine geçmesiyle doğruluğu bozulmayan; dönüşük.
- genelemekelimeis.Bir düşüncenin başka sözlerle bir daha ifade edilmesi; yineleme; tekrar.
- genellikkelimeis.Genel olanın niteliği; yaygınlık; umumiyet.
- gidimlikelimesf.Gitme özelliği gösteren; gitmek üzere bulunan.
- hadkelimeis.Ar.Sınır; uç.
- hadd-i asgardeyimKüçük önerme.
- hadd-i ekberdeyimBüyük önerme.
- hadd-i evsatdeyimOrta terim.
- hamlikelimesf.Ar.Yüklemli.
- hükümkelimeis.Ar.Bir kimse, o kimsenin eylemi veya bir olay hakkında edinilen yargı, varılan karar; yargı.