500+ madde
- evrimcikelimesf.Evrimcilikle ilgili.
- evveliyetkelimeis.Ar.Öncelik.
- eylemcilikkelimeis.Eylemci olma durumu; eylemcilerin yaptığı iş.
- eytişimkelimeis.Doğruya varmak, kavramları açıklığa kavuşturmak, belirgin hâle getirmek ve kesin tanımlarını yapmak için bir takım zıtlıklar arasından tartışmalar…
- fa'iliyetkelimeis.Ar.Yapan, işleyen kişinin durumu.
- faaliyetkelimeis.Ar.Çalışma; çalışkanlık; canlılık; hareket; eylem.
- faydacılıkkelimeis.Ahlakın temelini yarar ilkesine dayandıran öğreti.
- fenomenizmkelimeis.Fr.Zaman ve mekân içinde ortaya çıkan ve deney konusu olabilecek olaylardan başka hiçbir şeyin var olmadığını ileri süren doktrin; görüngücülük;…
- ferdaniyekelimeis.Ar.Bireycilik.
- ferdiyetçilikkelimeis.Bireyin haklarının toplumun haklarından daha önde geldiğini savunan toplumsal görüş; bireycilik; individüalizm.
- fertçilikkelimeis.sosyBireyin haklarının toplumun haklarından daha önde geldiğini savunan toplumsal görüş; bireycilik; individüalizm.
- fevzaviyetkelimeis.Ar.Anarşizm.
- fıkdān-ı temyîzdeyimZihin darlığı.
- fıtriyekelimeis.Ar.Zaman, mekân ve Allah kavramlarının doğuştan olduğunu ileri süren felsefî görüş; nativizm; doğuştancılık.
- fi'iliyekelimeis.Ar.Tüm varlığın etkinlik olduğunu, bu etkinliğin bir taşıyıcı gerektirmediğini ileri süren öğreti; aktivizm; etkincilik.
- fideizmkelimeis.Fr.Dinî inancın aklın işi olmadığını, duyguların ve imanın eseri olduğunu savunan; aklın yerine imanı yerleştiren öğreti; inancılık.
- finalistkelimeis.Fr.Sonuç karşılaşması yapacak takımlardan her biri.
- finalizmkelimeis.Fr.Her şeyin bir erekle belirlendiğini, her şeyin bir ereklik yasasına göre olup bittiğini benimseyen görüş; erekçilik.
- fizikçilikkelimeis.Bütün olayları fizik kanunlarıyla açıklamaya çalışan öğreti.
- fizyokrasikelimeis.Fr.Toplum düzeni hakkında genel bir teori ileri süren ve biri doğal düzen, diğeri safi ürün olmak üzere iki temel kavrama dayanan ve esasını tarımsal…
- fizyolojistkelimeis.Fr.Fizyoloji ile uğraşan.
- formalizmkelimeis.Fr.Dış görünüşe, biçime önem verme şeklindeki tutum; buna sıkı sıkıya bağlılık; biçimcilik; şekilcilik.
- ga'iyekelimesf.Ar.Amaçla ilgili; sonuca dair.
- gayr-i ahlākiyedeyimTöreselsizcilik.
- gayr-i zātîdeyimKişiden değil, dıştan gelen; zatta bulunmayan.
- genelleştirmekelimeis.Genel duruma getirme.
- gerçekkelimesf.eT.Bir nesne, bir nitelik veya bir durum olarak var olan; varlığı inkâr edilemeyen; olgu durumunda mevcut olan; hakiki.
- gerçekçilikkelimeis.Gerçekçi tutum ve davranış; realizm.
- gerçekleştirmekkelimef.Gerçek hâle getirmek.
- gerçeküstücülükkelimeis.Aklın, geleneklerin ve alışkanlıkların denetiminden uzak, bilinçaltının ortaya koyduğu gerçekleri yansıtan; bilinen gerçekle ilgisini keserek…
- gerekircikelimeis. sf.Her olayın başka olayların zorunlu sonucu olduğu görüşünde olan; belirlenimci; determinist.
- gerekircilikkelimeis.Her olayın başka olayların gerekli ve kaçınılmaz sonucu olduğunu savunan felsefî görüş; determinizm, belirlenimcilik.
- gerektirimkelimeis.Yeni bir kavramın anlamının, muhtevasının, yapısının, sınırlarının tam olarak tespit edilmesi durumu; belirlenim; determinasyon.
- gerektirmekelimeis.Gerekli kılma durumu ve eylemi; icap ettirme.
- gezimcilikkelimeis.Derslerini öğrencilerine açık havada dolaşarak verdiği için Aristoteles’in felsefesine verilen isim; peripatetizm; gezinimcilik.
- gezinimcilikkelimeis.Derslerini öğrencilerine açık havada dolaşarak verdiği için Aristoteles’in felsefesine verilen isim; peripatetizm; gezimcilik; meşaiye.
- gizemkelimeis.Akıl yoluyla çözümlenemeyen, ispatı yapılamayan gerçek üstü şey; sır. (1935)
- gizemcilikkelimeis.Gözlem ve akıl yürütmenin yetmediği alanlarda, özellikle Allah kavramında, gerçeğe gönül yoluyla, iradenin zorlamasıyla ulaşılabileceğini kabul eden,…
- gölge olaydeyimOlaya katıldığı hâlde hiç etkisi olmayan.
- görececikelimesf.Gerçek ve salt bilginin mümkün olmadığını, bütün bilgilerin kişiden kişiye değiştiğini, bilgilerimizi göreli olarak edinebileceğimizi savunan;…
- görececilikkelimeis.Gerçek ve salt bilginin mümkün olmadığını, bütün bilgilerin kişiden kişiye değiştiğini, bilgilerimizi göreli olarak edinebileceğimizi savunan felsefî…
- görecilikkelimeis.Gerçek ve salt bilginin mümkün olmadığını, bütün bilgilerin kişiden kişiye değiştiğini, bilgilerimizi göreli olarak edinebileceğimizi savunan felsefî…
- görükelimeis.Görme yetisi.
- görüngükelimeis.Duyularla algılanabilen her şey, gözlenebilen olay; tezahür; fenomen. (1935)
- görüngü bilimideyimVarlıkların özünü, bilincin aşkın yapılarını bilincin dolaysız verilere dönüşü yoluyla kavramasını öngören felsefî yöntem; olay bilimi; fenomenoloji.
- görüngücükelimesf.İnsanın yalnızca görüngüler hakkında bilgi edinebileceğinin savunan; olaycı; fenomenist.
- görüngücülükkelimeis.Gerçekle ilgili olarak insanın yalnızca görüngüler hakkında bilgi edinebileceğini savunan görüş; olaycılık; fenomenizm.
- gözlemkelimeis.Olayları, insanları, canlı ve cansız varlıkları incelemek işi.
- güçkelimeis.eT.Fizik, düşünce ve ahlak yönünden bir etki yapabilme veya böyle bir etkiye dayanabilme yeteneği; kuvvet; erk; hayat enerjisi; kudret.
- güdükelimeis.eT.Bilinçli veya bilinçsiz olarak davranışları doğuran, bu davranışın sürekliliğini sağlayan ve ona yön veren herhangi bir güç; saik. (1935)