500+ madde
- bağlama zarf fiilideyimKendisinden sonra gelen fiile zaman, kip ve kişi bakımından uyan çoğunlukla ve bağlacı yerine kullanılan zarf fiil. “Erken yatıp erken kalkmalı.”
- bağlantı kelimesideyimBirbirine benzer iki kavram arasında ilişki kuran, bir cümleyi diğer cümleye veya tümleci tümlenene bağlayan kelime; bağlaç; bağlama edatı.
- bağlılaşıkkelimeis.Biri diğerine bağlı olarak mevcut olan.
- bağsızlıkkelimeis.Bağsız olma durumu.
- Balkarcakelimeis.Balkarların kullandığı Kıpçak grubunun kuzey-batı kolundan ve ses karakteri bakımından ise tau’lu (dağlı) grubundan bir Türk şivesi.
- barbarizmkelimeis.Fr.Bir sözün fonetik veya morfolojik yapısında yapılan büyük yanlışlık.
- basit cümledeyimTek yüklemli cümle.
- basit kelimedeyimKök halinde bulunan kelime; yalın kelime.
- basit zamandeyimFiil çekimlerinde yardımcı fiil veya ek fiil kullanmadan yapılan çekim.
- başlamakelimeis.Başlamak işi.
- Batı TürkçesideyimTürkiye, Kıbrıs, Batı Trakya, İran, Irak, Afganistan, Türkmenistan, Azerbaycan, Kırım, Kuzey Kafkasya, Suriye ve Romanya'da konuşulan Türk dili;…
- bedelkelimeis.Ar.Bir şeyin yerini tutabilen; karşılık.
- beklenmezlik fiilideyimBir işin istenmeden, arzu edilmeden meydana geldiğini ifade eden, -eceği yapılı sıfat fiile tutmak yardımcı fiilini getirerek yapılan birleşik fiil.
- belgisiz sıfatdeyimİsimlerin anlamını belirsiz ve genel bir şekilde belirten sıfat.
- belgisiz zamirdeyimYerini tuttukları varlıkları kesin bir sınırlılık içinde değil de belirsizlik içinde karşılayan zamirler.
- belirginlikkelimeis.Belirgin olma durumu.
- belirlemekkelimef.Belli olacak bir durum kazandırmak.
- belirli geçmişdeyimFiilin belirttiği eylemin içinde bulunulan zamandan önce yapıldığını veya olup bittiğini kesin bir dille bildiren kip; -di'li geçmiş, görülen geçmiş.
- belirli nesnedeyimGeçişli fiilin yapıldığını bildirdiği eylemden doğrudan etkilenen ve ismin yükleme hali ile belirlenmiş olan cümle ögesi; -i hâl eki almış nesne.
- belirsiz geçmişdeyimFiilin belirttiği eylemin, içinde bulunulan zamandan önce olup bittiğinin başkasından öğrenildiği veya belirtilerinden tahmin edildiğini ifade eden…
- belirtenkelimesf.Belirtme işini yapan.
- belirtilenkelimeis.Belirtilmiş olan; tasrih edilmiş; muayyen.
- belirtili nesnedeyimCümlede geçişli fiille kurulu bir yüklemin belirttiği eylemden etkilenen ve ismin belirtme durumunda bulunan öge.
- belirtili tamlamadeyimBelirlenmiş bir kavramı içermek üzere tamlayanı ilgi (-in) halinde; tamlananı da iyelik üçüncü kişi (-i; -leri) ekini almış olan isim tamlaması.
- belirtisiz nesnedeyimGeçişli bir fiille kurulmuş cümlede yüklemin belirttiği eylemden etkilenen ve yalın halde bulunan öge.
- belirtisiz tamlamadeyimBelirlenmemiş bir kavramı içermek üzere tamlayanı yalın, tamlananı iyelik üçüncü kişi (-i; -leri) ekini almış bulunan isim tamlaması.
- belirtme durumudeyimCümlede yüklemin bildirdiği eylemden doğrudan etkilenen nesne arasındaki bağıntıyı belirten durum; yükleme durumu; -i hâli; akkuzatif; mefulünbih.
- belirtme grubudeyimTamlamalardan daha geniş kelime grubu.
- belirtme sıfatıdeyimİsimleri gösterme, soru, sayı veya belgisizlik yönlerinden belirten sıfat.
- benzeşenkelimesf.Benzeşme özellikleri bulunan.
- betimsel dil bilgisideyimBir dilin belirli bir çağını inceleyen dil bilgisi; betimlemeli dilbilgisi, tasvirî dil bilgisi.
- biçim birimdeyimKelimeleri kullanım açısından biçimlendiren, çoğu ek olan dil ögeleri; morfem.
- bildirme cümlesideyimYüklemi bildirme kiplerinden birisi ile kurulu olan cümle.
- bildirme ekideyimİsim cümlelerinde bildirme görevi yüklenen –im, -sin, -dir ekleri.
- bildirme kiplerideyimYapılan, yapılmakta veya yapılacak olan eylemleri zamana bağlı olarak belirten kipler.
- binakelimeis.Ar.Oturmak veya başka amaçlarla kurulmuş yapı.
- birleşik cümledeyimBir ana cümle ile bir veya birden fazla yan cümleden kurulmuş cümle.
- birleşik fiildeyimBir kelime ile biçim ve anlam bakımından kaynaşıp kalıplaşan fiil.
- birleşik isimdeyimBirleşik kelime biçiminde olan isim.
- birleşik kelimedeyimSes düşmesi veya türemesi gibi ses olayları meydana gelmiş, üzerindeki ekin görevini yitirmesi veya anlam kayması dolayısıyla aralarına ek…
- birleşik zamandeyimBir fiilin köküne önce kip eki daha sonra da ek fiilin, geniş zaman, görülen geçmiş zaman, öğrenilen geçmiş zaman, şart çekimlerinden birini getirmek…
- bitirme fiilideyim“-miş yapılı” bir sıfat fiile “olmak” yardımcı fiili getirilerek yapılan ve yardımcı fiilin belirttiği zamandan önce işin olup bittiğini ifade eden…
- bitişimkelimeis.Bitişme.
- bitişken dildeyimKelime çekimleri ve türetmeler yapılırken kelime kökü değişmeyen, çeşitli dil işlevleri kökün başına veya sonuna getirilen ekle yürütülen dil;…
- bitişkenlikkelimeis.Bitişken olma durumu ve özelliği.
- boğazsıkelimesf.Art damaksıl, küçük dil ünsüzü, boğazsı gibi art ünsüzlerin genel adı.
- boğazsılkelimesf.Dil kökünü yutak çeperine değdirmek suretiyle söylenen ünsüz.
- boğazsıllaşmakelimeis.Yutağın kasılmasıyla art ağız boşluğunun şekil değiştirmesi sonucunda etkilediği seslerin bemolleşmesi olayı.
- boğumlanma bölgesideyimAğız boşluğunda seslerin oluştuğu bölgelerin biri.
- boğumlanma noktasıdeyimAğız boşluğunda seslerin meydana geldiği noktaların her biri; çıkak; mahreç.