500+ madde
- edat tümlecideyimCümlenin hiçbir ögesiyle doğrudan ilişkisi olmayan, cümleye çeşitli anlam ilgisi kazandıran, görüş ve duygular üzerine dikkati çeken, içinde edat…
- edāt-ı haberdeyimKoşaç.
- edatlı tümleçdeyimEdatla kurulmuş tümleç.
- eden adıdeyimFiilin dile getirdiği eylemi yapan varlık veya nesnenin adı.
- eden tümlecideyimEtken cümlede özne durumuna geçen edilgen bir fiilin tümleci.
- edevāt-ı lāhikadeyimSona gelen edatlar; son ekler.
- edevāt-ı raptiyedeyimBağlama edatları.
- edilgen çatıdeyim“-il” veya “-in” ekleriyle kurulan, öznenin yapılan işin etkisi altında kaldığını belirten fiil çatısı.
- edilgen fiildeyimEdilgenlik eklerini almış olan, öznesi belli olmayan fiil.
- edim sözdeyimBir konuşmacının dinleyiciyi etkileyen; olumlu veya olumsuz tepki vermesine (edimde bulunmasına) yol açan sözleri.
- edimsel bileşendeyimKonuşmacı ile göstergeler arasında bağıntıyı gerçekleştiren bileşen; kullanımsal bileşen.
- eimme-i nuhātdeyimSöz dizimi bilginleri.
- ek eylem (ek fiil)deyimİsim, sıfat, zamir gibi isim soylu kelimelerin cümlede yüklem olarak kullanılmasını sağlayan ve kökü (i-mek) kaybolmuş sadece eklerden meydana gelmiş…
- ekleme ünlüsüdeyimSöylenişi kolaylaştırmak için gövde ile çekim eki arasına konan ünlü.
- eklemeli dillerdeyimBitişken diller.
- eksiltili cümledeyimHeyecan veya başka sebeplerle bir kısmı söylenmemiş cümle.
- elfāz-ı müşterekedeyimBirden çok anlamı olan kelimeler.
- elfāz-ı müterādifedeyimEş anlamlı kelimeler.
- emir cümlesideyimBuyurma bildiren cümle.
- emir kipideyimEylemin yapılmasının buyrulduğunu, istendiğini bildiren fiil kipi.
- emr-i gāibdeyimFiil çekiminde emir kipi üçüncü teklik kişi.
- en az çaba kuralıdeyimKonuşmayı kolaylaştırmak için sözcük içindeki ses benzeşmelerine ve düşmelerine sebep olan kural.
- eski biçim sözcükdeyimÇağdaş dil kurallarına aykırı olarak eski biçimini koruyan sözcük.
- Eski TürkçedeyimOrhun, Yenisey Yazıtları ile Göktürk ve Uygur belgelerinde kullanılan Türk dili.
- eş adlıdeyimYazılışları ve söylenişleri (gösterenleri) aynı, anlamları (gösterilenleri) ayrı olan (kelime); eş sesli; sesteş; homonim.
- eş adlılıkdeyimKelimelerde yazılış ve söyleniş bakımından aynı olma durumu; eş seslilik; sesteşlik.
- eş anlamdeyimFarklı kelime olmalarına rağmen aynı veya yakın anlamı verme durumu.
- eş anlamlıdeyim(Kelime için) anlamları birbirinin aynı veya yakın olan; anlamdaş; birbirinin yerine kullanıldığı zaman cümlenin anlamını değiştirmeyen; müradif;…
- eş anlamlılıkdeyim(Kelime için) anlamları birbirinin aynı veya yakın olma durumu; anlamdaşlık.
- eş dillideyimDilbilgisi bakımından bir veya birçok özdeşliği olan aynı dil alanına giren (yerler).
- eş hecelideyimAynı sayıda hecesi olan.
- eş hecelilikdeyimKelimelerde hece sayısının denk olması durumu.
- eş imlalıdeyimYazılışı aynı olan eş seslilerin durumu.
- eş seslideyimAnlamları ayrı, söyleniş ve yazılışları aynı olan.
- eş sesli kelimelerdeyimAnlamları ayrı, söyleniş ve yazılışları aynı olan kelimeler.
- eş zamanlı dilbilimideyimBir dilin zaman içindeki değişme ve gelişme sırasında, belli bir dönemde ortaya çıkan olgularını inceleyen dil bilimi.
- eş zamanlılıkdeyimEş zamanlı olan şeylerin özelliği.
- eşitlik derecesideyimÖlçü, nicelik ve nitelik bildiren kavramlar arasında “gibi, kadar” edatları ve “-ce” ekiyle yapılan, eşitlik bulunduğunu bildiren derece.
- eşitlik ekideyimKelimeye eşitlik, benzerlik, görelik ve karşılaştırma kavramı veren ek.
- etken fiildeyimÖznesi doğrudan yapıcı durumunda olan fiil.
- etkici sesdeyimBir kelimede başka bir sesi etkileyen ses.
- ettirgen çatıdeyimTaşıdığı eylem bir nesneye aktarılabilen geçişli veya geçişsiz bir fiil kök veya gövdesine geçişlilik eklerinden biri getirilerek kurulan çatı.
- ettirgen fiildeyimTaşıdığı kavram bir nesneye aktarılabilen çatılı fiil.
- evāsıt-ı kelimātdeyimKelimelerin ortaları.
- eylemde karşıt görünümdeyimEmir kipi dışında isteme kiplerinin hikâye, rivayet birleşik zamanlarından biriyle kullanılmasından doğan bazı durumlarda olumlu çekimlerin olumsuz,…
- faktitif eklerideyimGeçişsiz fiilleri geçişli yapan; geçişli fiillerin de geçişlilik derecesini arttıran ekler (-it; -r; -ir; -dir)
- fi’l-i basitdeyimBasit fiil.
- fi’l-i cevherîdeyimCevher fiili, “i-mek” yardımcı fiili.
- fi’l-i gayr-ı kıyāsîdeyimKuraldışı çekimleri olan fiil.
- fi’l-i gayr-i müteaddîdeyimGeçişsiz fiil.